Zielone Prawo

Prawo i Ochrona Środowiska

23 grudnia 2014
by zieloneprawo
Możliwość komentowania Non-human person została wyłączona

Non-human person

W Buenos Aires zapadł precedensowy wyrok w sprawie orangutana sumatrzańskiego przybywającego w tamtejszym ogrodzie zoologicznym. Sąd uznał, że zwierzę zostało bezprawnie pozbawione wolności – podaje Reuters.

Wyrok zapadł po wniosku o wypuszczenie z zoo, który w imieniu 29-letniego orangutana, złożyli do Sądu obrońcy praw zwierząt. Powołali się w nim na instytucję Habeas Corpus, której istotą jest obligatoryjne doprowadzenie każdej zatrzymanej osoby do Sądu celem potwierdzenia legalności zastosowania tego środka przymusu.

Sąd przyznał im rację i nakazał uwolnić orangutana, uznając, że nie może on być traktowany jak przedmiot i zasługuje na podstawowe prawa nieludzkiej osoby (non-human person). Przedstawiciele ogrodu zoologicznego, w którym obecnie przybywa orangutan, nie chcieli komentować sprawy, mają 10 dni na złożenie apelacji od wyroku.

Źródło: reuters.com
http://www.reuters.com/article/2014/12/21/us-argentina-orangutan-idUSKBN0JZ0Q620141221

18 grudnia 2014
by zieloneprawo
Możliwość komentowania Nowelizacja ustawy o odpadach przyjęta przez Sejm została wyłączona

Nowelizacja ustawy o odpadach przyjęta przez Sejm

Sejm uchwalił wczoraj ustawę o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych w brzmieniu zaproponowanym przez Komisję Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisję Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej (druk nr 2951).

Projekt ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw jest senacką inicjatywą ustawodawczą, której celem jest umożliwienie realizowania Programu Operacyjnego „Infrastruktura i środowisko” oraz regionalnych programów operacyjnych w perspektywie finansowej 2014–2020. Konieczność wprowadzenia zmian wynika z dokumentu „Programowanie perspektywy finansowej 2014–2020. Umowa partnerstwa” zatwierdzonego przez Komisję Europejską w dniu 23 maja 2014 r., zgodnie, z którym ze środków Unii Europejskiej finansowane będą jedynie projekty uwzględnione w tworzonych przez zarządy województw planach inwestycyjnych dotyczących gospodarki odpadami komunalnymi.

Przyjęta wczoraj ustawa zawiera także bardzo ważne dla przedsiębiorców działających w branży odpadowej przepisy dotyczące przedłużenia okresu utrzymania w mocy zezwoleń wydanych na podstawie „starej” ustawy o odpadach do stycznia 2016 r. Pierwotnie miały one obowiązywać jedynie do 23 stycznia 2015 r., poprawkę do projektu senackiego w tym zakresie wprowadzili w listopadzie posłowie z sejmowej podkomisji nadzwyczajnej – pisaliśmy o tym tutaj. Dzięki temu rozwiązaniu podmioty, które nie uzyskały jeszcze nowych decyzji na gospodarowanie odpadami nie będą musiały wybierać pomiędzy zawieszeniem działalności, a działaniem bez zezwolenia i narażaniem się na dotkliwe kary administracyjne.

Szczegóły:
Sprawozdanie połączonych Komisji o projekcie – druk nr 2951

Sprawozdanie połączonych Komisji 16.12.2014 r.

Głosowania w Sejmie 17.12.2014 r.

Video: Zielone Prawo/youtube.com

14 grudnia 2014
by zieloneprawo
Możliwość komentowania Tekst jednolity ustawy szkodowej została wyłączona

Tekst jednolity ustawy szkodowej

12 grudnia 2014 r. w Dzienniku Ustaw RP ogłoszono (pod pozycją 1789) jednolity tekst ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia postanowień dyrektywy 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu.

Ogłoszony tekst jednolity uwzględnienia zmiany wprowadzone ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1101) oraz zmiany wynikające z przepisów ogłoszonych przed dniem 25 listopada 2014 r.

Szczegóły:
Dziennik Ustaw z 12 grudnia 2014 r. poz. 1789
Dyrektywa 2004/35/WE

11 grudnia 2014
by zieloneprawo
Możliwość komentowania Zakaz uboju rytualnego niekonstytucyjny została wyłączona

Zakaz uboju rytualnego niekonstytucyjny

Przepisy ustawy o ochronie zwierząt zabraniające uboju zwierząt według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne oraz przewidujące sankcje karne za takie praktyki są niezgodne z Konstytucją RP – orzekł Trybunał Konstytucyjny.

Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP przedstawił Trybunałowi następujący problem: czy w świetle wolności religii, gwarantowanej w art. 53 Konstytucji i art. 9 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC), dopuszczalny jest, obwarowany sankcjami karnymi, bezwzględny zakaz uboju zwierząt według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne. Ubój ten, ze względu na religijny charakter, na ogół określany jest mianem „rytualnego”.

Trybunał Konstytucyjny ustalił, że z zaskarżonych przez wnioskodawcę przepisów ustawy o ochronie zwierząt wynika bezwzględny, tj. niedoznający odstępstw, zakaz dokonywania uboju rytualnego w rzeźni. Zakaz ten wzmocniony został sankcjami karnymi. W tym stanie prawnym art. 9 ust. 2 ustawy z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP, który przewiduje ogólnie zakreślone zadanie tych gmin w postaci „dbania o ubój rytualny”, nie może być rozumiany jako samoistna podstawa dokonywania uboju rytualnego wymaganego przez judaizm.

Trybunał wskazał, że na ubój rytualny w rzeźni zezwala unijne rozporządzenie Rady (WE) nr 1099/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania, które jest bezpośrednio stosowane od 1 stycznia 2013 r. Niemniej rozporządzenie Rady umożliwiło państwom członkowskim utrzymanie przepisów krajowych, które obowiązywały w momencie jego wprowadzania w życie, a które służą zapewnieniu dalej idącej ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania. Takimi przepisami są zaskarżone regulacje ustawy o ochronie zwierząt, które zakazują uboju rytualnego.

W tych okolicznościach w dniu 10 grudnia 2014 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:
1. Art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt w zakresie, w jakim nie zezwala na poddawanie zwierząt ubojowi w ubojni (rzeźni) według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne, jest niezgodny z art. 53 ust. 1, 2 i 5 Konstytucji w związku z art. 9 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
2. Art. 35 ust. 1 i 4 powyższej ustawy w zakresie, w jakim przewiduje odpowiedzialność karną za poddawanie zwierząt ubojowi w ubojni (rzeźni) według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne, jest niezgodny z art. 53 ust. 1, 2 i 5 Konstytucji w związku z art. 9 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

TK uznał, że ubój rytualny podlega ochronie w ramach wolności religii, która jest fundamentalną wolnością człowieka. Obowiązek poszanowania wolności religii jest ściśle związany z ochroną przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka. Trybunał stwierdził, że przewidziana w art. 53 ust. 1 i 2 Konstytucji gwarancja wolności religii obejmuje dokonywanie wszelkich czynności (praktyk, obrzędów, rytuałów), które mają charakter religijny. Dotyczy to także czynności religijnych nietypowych, a nawet niepopularnych z punktu widzenia społecznej większości. Ochrona konstytucyjna obejmuje ubój rytualny, który jest praktykowany od wieków przez wyznawców judaizmu oraz islamu. Ubój rytualny podlega ochronie także w ramach art. 9 EKPC, co podkreśla Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt K 52/13

10 grudnia 2014
by zieloneprawo
Możliwość komentowania Ochrona Środowiska w statystykach została wyłączona

Ochrona Środowiska w statystykach

Ile w ostatnich latach Polska wydała na ochronę środowiska? Ile odpadów komunalnych wytwarza rocznie przeciętny mieszkaniec naszego kraju, a ile nasi sąsiedzi? W którym polskim mieście zużywa się najwięcej wody? Odpowiedź na te i wiele innych pytań można znaleźć w opublikowanym przez Główny Urząd Statystyczny opracowaniu „Ochrona środowiska 2014”.

„Ochrona Środowiska 2014” jest kolejnym, wydawanym corocznie od 1972 r., zbiorczym opracowaniem GUS o tematyce ekologicznej. Licząca blisko 600 stron publikacja stanowi uporządkowany zbiór danych statystycznych dotyczących wybranych aspektów stanu środowiska w Polsce.

Zebrane informacje pogrupowano w dziewięć działów obejmujących: komponenty środowiska, czynniki zagrożeń, ekonomiczne aspekty ochrony środowiska, a także porównania międzynarodowe. W celu naświetlenia skali i tendencji zmian ilościowych i jakościowych oraz przestrzennego zróżnicowania degradacji i zanieczyszczeń środowiska, oprócz klasycznego ujęcia w formie tabelarycznej, w wydawnictwie zastosowano wiele form graficznej prezentacji danych, np. wykresów, map, czy kartogramów.

Publikację można pobrać w wersji elektronicznej ze strony internetowej Głównego Urzędu Statystycznego:
Ochrona Środowiska 2014

8 grudnia 2014
by zieloneprawo
Możliwość komentowania NSA uchyla kary za wycinkę drzew została wyłączona

NSA uchyla kary za wycinkę drzew

Pomimo odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny o 18 miesięcy utraty mocy obowiązującej uznanych za niekonstytucyjne przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w indywidualnie określonych sytuacjach Sąd może odmówić zastosowania ww. przepisów – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Przypomnijmy, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r. (sygn. akt SK 6/12) orzekł, iż obowiązkowe nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu jest niezgodne z konstytucją, tj. stwierdzono, że art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3, w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Jednocześnie TK uznał za konieczne odroczenie o 18 miesięcy (do 15 stycznia 2016 r.) utraty mocy obowiązującej uznanych za niekonstytucyjne przepisów.

4 grudnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną mieszkańca Krakowa, któremu wymierzono administracyjną karę pieniężną w wysokości ponad 51 tys. zł za usunięcie dwóch drzew gatunku żywotnik (tuja), bez wymaganego zezwolenia – wydał precedensowy wyrok w tym zakresie. Sąd uznał, że w wyjątkowych sytuacjach może odmówić zastosowania, uznanych za niezgodne z Konstytucją, przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, pomimo odroczenia przez TK utraty ich mocy obowiązującej.

W takich okolicznościach należy jednak każdorazowo uwzględniać cel omawianego odroczenia. Trybunał Konstytucyjny odłożył moment wyeliminowania kontrolowanych w sprawie przepisów z obrotu prawnego, z uwagi na konieczność objęcia dalszą ochroną drzew lub krzewów przed zagrożeniem niekontrolowanego ich wycinania. Sprawa nieszczęśnika z Krakowa, dotyczy natomiast  kary wymierzonej za wycięcie drzew bez zezwolenia. Nie jest to więc sytuacja, którą analizował TK w kontekście odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisów, których konstytucyjność została zakwestionowana. Nie dotyczy ona bowiem mechanizmów (prewencyjnej) ochrony przyrody, a więc odstraszenia przed potencjalnym, nieuprawnionym wycięciem drzew lub krzewów, ale stanu już po jego zniszczeniu.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił przedmiotową decyzję wymierzającą karę pieniężną za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. Argumentował, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, biorąc pod uwagę wysokość orzeczonej kary pieniężnej w stosunku do sytuacji materialnej skarżącego wykazanej w toku postępowania, a także jego wiek, karę tę należało uznać za nieproporcjonalnie wysoką, a tym samym naruszającą art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2696/14

Szczegóły:
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. akt SK 6/12 

4 grudnia 2014
by zieloneprawo
Możliwość komentowania Recykling powyborczy została wyłączona

Recykling powyborczy

Przed ostatnimi wyborami samorządowymi cały kraj został opanowany przez wszechobecne banery z wizerunkami kandydatów na radnych, wójtów, burmistrzów, czy prezydentów. Co się z nimi teraz dzieje? Czy mogą być jeszcze do czegoś przydatne? Oczywiście, że tak – udowodnili to organizatorzy akcji „Zbieramy Banery”, którzy postanowili je zebrać, stworzyć z nich designerskie torby, a zysk z ich sprzedaży przekazać na szczytny cel.

Video: TVP Gorzów Wielkopolski/youtube.com